มิวเซียมสยามกับประวัติศาสตร์พื้นที่
ติด “กันสาด” ตึกฝรั่ง
มิวเซียมสยามกับประวัติศาสตร์พื้นที่
29 ก.พ. 67 143

ผู้เขียน : วรกานต์ วงษ์สุวรรณ

               ตึกมิวเซียมสยาม เป็นตึกแบบฝรั่งก่ออิฐฉาบปูนเรียบ 3 ชั้น มีผังและรูปด้านอาคารแบบสมมาตร ผังเป็นรูปตัวอี (E) ไม่ซับซ้อน โดยออกแบบให้มีระเบียงในส่วนด้านหน้าของอาคารทุกชั้น และจัดให้มีโถงบันไดหลักตรงกลางอาคาร พร้อมบันไดรองและห้องน้ำอยู่ที่ปีกอาคารทั้งสองฝั่งและที่พิเศษคือการติดกันสาดเสริมเหล็กให้กับด้านข้างและด้านหลังของตึก ส่วนด้านหน้า มีเฉพาะตรงหน้ามุขกลางเท่านั้น

              ที่ว่าพิเศษ เพราะว่าตึกฝรั่งก่อนหน้าจนมาถึงสมัยรัชกาลที่ 6 เราจะไม่พบตึกที่มีกันสาดกันนัก ตึกเหล่านั้นจึงเผชิญกับสภาพภูมิอากาศแบไทยที่ฝนหนัก แดดจัดตลอดจนทรุดโทรม แต่ในยุคนี้ทีมช่างอิตาเลียนที่มีประสบการณ์และรู้จักภูมิอากาศของไทย ได้ออกแบบผลงานหลายชิ้นซึ่งปรับให้เข้ากับสภาพอากาศร้อนชื้น ผนัง หน้าต่าง เปิดได้ถึงพื้น ทำกันสาดยื่นยาว หลังคาสูง และตึกมิวเซียมสยามก็เป็นตึกหนึ่งที่ออกแบบ สร้างมาด้วยความเข้าใจอากาศเมืองไทย

               แล้วเหตุใด จึงมีกันสาดด้านข้างและด้านหลังตึกเท่านั้น ส่วนด้านหน้าตึก จึงไม่ติดกันสาดป้องกันแดด กันฝน 

                ตอบได้ว่า เพราะทีมช่างได้ออกแบบให้มีระเบียงปูด้วยกระเบื้องยาวตลอดแนวด้านหน้าของตึก นอกจากเพื่อใช้เป็นทางสัญจรเชื่อมต่อไปยังห้องใช้งานต่าง ๆ โดยสะดวกแล้ว ยังถือเป็นการออกแบบที่ตอบสนองต่อสภาพภูมิอากาศ สามารถใช้พื้นที่บริเวณนี้ระบายความร้อนและความชื้นได้ แล้วยังสามารถช่วยกันแดดส่องและฝนสาดเข้าไปภายในห้องทำงานภายในได้อย่างดี

                ความพิเศษอีกประการ กันสาดคอนกรีตเสริมเหล็กที่ติดตั้งเหนือหน้าต่างอาคารทั้งหมด เป็นชิ้นส่วนสำเร็จรูปจากโรงงานแล้วนำมาติดตั้ง การใช้โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กมุงแผนซีเมนต์สำเร็จรูปถือได้ว่าเป็นรายละเอียดอาคารที่ประณีต ประหยัดเวลาในการก่อสร้าง และมีความแข็งแรงทนทานกว่าโครงสร้างและวัสดุชนิดอื่น ๆ

 

ภาพที่ 1 ระเบียงยาวตลอดแนวด้านหน้าของอาคารนั้น นอกจากเป็นทางสัญจรหลักเชื่อมต่อไปยัง
ห้องใช้งานต่าง ๆ โดยสะดวกแล้ว ยังสามารถช่วยกันแดดส่องและฝนสาดเข้าไปภายในห้องทำงาน
ภายในได้ด้วย อาคารที่ออกแบบในลักษณะเช่นนี้นอกจากที่มิวเซียมสยามแล้วยังมี ตึกอำนวยการ
โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ตึกสถานเสาวภา สภากาชาดไทย ตึกยาวโรงเรียนสวนกุหลาบ เป็นต้น

 

 

 

 

 

 

ภาพที่ 2 และ 3 ในส่วนขององค์ประกอบตกแต่งด้านหลังอาคารที่โดดเด่นคือ แผงกันสาดคอนกรีต
ซึ่งแม้แผ่นกันสาดคอนกรีตสำเร็จรูป (Precast concrete) จะมีความเรียบง่ายเพื่อประหยัดและง่าย
ต่อการก่อสร้าง แต่ก็มีการประดับตกแต่งอยู่บ้างโดยใช้ค้ำยันปูนปั้นรูปลายวงก้นหอย (Scroll Corbel)
รองรับกันสาดด้านหลังและเฉลียงด้านหน้า (Balcony) บริเวณที่เทียบรถ โดยมีการปั้นปูนทับแนว
ในส่วนด้านบนรอยต่อแผ่นกันสาด

 

แกลเลอรี่


ย้อนกลับ