M+ คือพิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมเชิงภาพ (visual culture) แห่งแรกของเอเชีย เปิดเมื่อ ค.ศ. 2021 ในย่านเกาลูนตะวันตก โดยรวบรวมงานศิลปะ ดีไซน์ สถาปัตยกรรม และสื่อเคลื่อนไหวในศตวรรษที่ 20–21 จากฮ่องกง เอเชีย และทั่วโลก เพื่อฉาย “เบื้องหลัง” ของกระบวนการสร้างสรรค์ออกสู่สายตาสาธารณะให้มากที่สุด

ลานภายใน M+ เผยวิวเส้นขอบฟ้าวิกตอเรียฮาร์เบอร์ เปิดมุมมองฮ่องกงให้ผู้ชมได้ดื่มด่ำในมุมกว้าง (ภาพจาก Image courtesy of HiveLife.com, https://hivelife.com/wp-content/uploads/2021/11/Untitled-design-2021-11-04T095400.498-1024x427.jpg) 

เมื่อก้าวลงจากบันไดเลื่อนไปยังชั้น 2 ของพิพิธภัณฑ์ คุณจะพบ “กำแพง” ที่ไม่เคยหยุดนิ่ง โครงสร้างแผงเลื่อนสี่สิบบานที่มีชื่อเรียบง่ายว่า The Cabinet นี้ ทำหน้าที่เป็นทั้งแกลเลอรีและคลังเก็บ ทุก 2 ชั่วโมง แผงจะเลื่อนตามรางบนเพดาน พลิกสลับผลงานจิตรกรรม ภาพถ่าย และโปสเตอร์ราว 200 ชิ้น จากคลังวัฒนธรรมเชิงภาพของพิพิธภัณฑ์ให้ปรากฏสู่สาธารณะ งานเหล่านี้ไม่มีป้ายคำอธิบายตามแบบเดิม หากแต่มีจอสัมผัสกลางห้องคอยตั้งคำถาม เช่น “ภาพเหล่านี้เชื่อมโยงกันอย่างไร?” เชิญชวนให้ผู้ชม “ดู” ก่อน “อ่าน”

เทคโนโลยีที่ขับเคลื่อนแผงจัดแสดงชิ้นงาน ดัดแปลงมาจากระบบคลังสินค้าอุตสาหกรรม เจ้าหน้าที่ไม่ต้องออกแรงผลักแผงหนัก ๆ อีกต่อไป คอมพิวเตอร์สั่งการให้แผงเคลื่อน ลดแรงเสียดทานทั้งต่อชิ้นงาน ผลลัพธ์น่าสนใจอย่างยิ่ง ผลงานได้รับการจัดแสดงหมุนเวียน และผู้ชมสัมผัสประสบการณ์ที่เปลี่ยนไปทุกครั้งเมื่อเดินผ่าน

ภายใน “The Cabinet” แผงรางเลื่อนอัตโนมัติหมุนโชว์ผลงานใหม่ทุกสองชั่วโมงจากคลัง M+ © Greg Peduto / GregPeduto.com (ภาพจาก https://gregpeduto.com/wp-content/uploads/2021/11/M2-600x450.jpg)

แนวคิด “คลังเปิด” ของพิพิธภัณฑ์ไม่ใช่เรื่องใหม่ ด้วยการออกแบบให้ห้องเก็บงานพร้อมรางเลื่อนปรากฏสู่สายตาสาธารณชนในหลายพิพิธภัณฑ์ แต่ M+ ยกระดับไอเดีย The Cabinet ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากการจัดการคลังของ Pontus Hultén Study Gallery ในสตอกโฮล์ม ด้วยระบบอัตโนมัติ เปลี่ยน “หลังบ้าน” ให้กลายเป็นไฮไลต์หลักของพิพิธภัณฑ์  

สำหรับพิพิธภัณฑ์ที่มีข้อจำกัดในพื้นที่จัดแสดง แผงแสดงผลงานช่วยประหยัดพื้นที่การจัดเก็บ ในขณะเดียวกันกลับจัดแสดงงานศิลป์ได้มากขึ้น นอกจากนี้ ยังลดความเสี่ยงในการเคลื่อนย้ายผลงานด้วยมือ เพราะการเคลื่อนไหวด้วยความเร็วที่สม่ำเสมอ ที่สำคัญ ผู้ชมสามารถซึมซับคอลเล็กชันอย่างมีชีวิตชีวา The Cabinet ของ M+ สามารถบริหารจัดการคลังวัตถุพิพิธภัณฑ์อย่างชาญฉลาด ขณะเดียวกัน สาธารณชนสามารถพินิจและชื่นชมผลงานในแบบที่สนองความอยากรู้อยากเห็น เรียกได้ว่า เป็นการนำงานเบื้องหลังของพิพิธภัณฑ์ก้าวออกมาสู่สปอตไลต์อย่างแยบคาย

แหล่งข้อมูล

Basu, C. (2021, November 12). Museum matters. China Daily Hong Kong.

Lai, W. (2022, June 20). The Cabinet: An experiment in looking. M+ Magazine.

M+ Learning & Interpretation Team. (n.d.). The Cabinet: Open-storage gallery notes for educators [Brochure]. M+, West Kowloon Cultural District.

ArchifyNow. (2023, February 22). M+: Hong Kong architecture and design by Arup, Farrells & Herzog & de Meuron. ArchifyNow.

แกลเลอรี่

ดูทั้งหมด