หลายคนอาจเคยได้ยินชื่อ คีตาญชลี หนังสือบทกวีระดับโลกที่เคยได้รับการแปลเป็นภาษาไทย และได้รับการยกย่องว่าเป็นงานเขียนที่งดงามด้วยถ้อยคำแห่งจิตวิญญาณ เบื้องหลังผลงานชิ้นนี้คือ รพินทรนาถ ฐากูร (Rabindranath Tagore) กวี นักประพันธ์ และนักคิดผู้ยิ่งใหญ่ของอินเดีย หากอยากเข้าใจโลกความคิดของเขาให้ลึกซึ้ง บ้านตระกูลเก่าอย่าง โจราสังกอ ฐากูร บารี (Jorasanko Thakur Bari) หรือบ้านฐากูร คือสถานที่ที่พาเราย้อนกลับไปยังต้นกำเนิดของแรงบันดาลใจนั้น

ภาพประวัติศาสตร์ของรพินทรนาถ ฐากูร กับ เฮเลน เคลเลอร์ ณ นครนิวยอร์ก สะท้อนการพบกันของสองบุคคลผู้สร้างแรงบันดาลใจแก่โลก ด้วยพลังแห่งปัญญาและมนุษยธรรม (ภาพจาก Meridian International Center. (n.d.). Helen Keller meets with Rabindranath Tagore, 1921, New York, New York [Photograph]. Kindred Nations: U.S.-India Ties From Freedom to Interdependence. https://meridian.org/kindrednations/gallery/22/)

รพินทรนาถ ฐากูร มีชีวิตอยู่ระหว่าง ค.ศ. 1861 กับ ค.ศ. 1941 และเป็นชาวเอเชียคนแรกที่ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมเมื่อ ค.ศ. 1913 จากผลงาน Gitanjali หรือ คีตาญชลี บทบาทของเขายังส่งอิทธิพลต่อสังคมผ่านแนวคิดเรื่องเสรีภาพ ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และการศึกษาที่เปิดกว้าง ผลงานของเขาช่วยให้วรรณกรรมอินเดียเป็นที่รู้จักในระดับโลก อีกทั้งยังประพันธ์เพลงซึ่งต่อมากลายเป็นเพลงชาติของอินเดียและบังกลาเทศ

อาคารสีแดงอันโดดเด่นของโจราสังกอ ฐากูร บารี รายล้อมด้วยสวนเขียวขจี สะท้อนความสง่างามของคฤหาสน์ตระกูลชั้นนำ ที่นี่คือบ้านเกิดของรพินทรนาถ ฐากูร และแหล่งบ่มเพาะความคิดสร้างสรรค์สู่ผลงานที่เลื่องลือไปทั่วโลก อย่างแท้จริง (ภาพจาก Nomadic Experiences. (2024, May 29). Rabindranath Tagore’s house aka Jorasanko Thakurbari. https://www.nomadicexperiences.com/2024/05/rabindranath-tagores-house-aka.html)

บ้านฐากูรตั้งอยู่ในเมืองโกลกาตา ประเทศอินเดีย เป็นบ้านบรรพบุรุษของตระกูลฐากูร และเป็นสถานที่ที่รพินทรนาถเกิด เติบโต ใช้ชีวิตในช่วงสำคัญ ๆ และถึงแก่อสัญกรรมเมื่อ ค.ศ. 1941 บ้านหลังแรกเริ่มก่อสร้างขึ้นตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 ก่อนจะขยายเป็นคฤหาสน์ขนาดใหญ่โดย ทวารกานาถ ฐากูร (Dwarkanath Tagore) ปู่ผู้มีชื่อเสียงของเขา ปัจจุบันพื้นที่ส่วนสำคัญของบ้านได้รับการอนุรักษ์เป็นพิพิธภัณฑ์ ภายใต้การดูแลของ มหาวิทยาลัยรพินทรภารตี (Rabindra Bharati University) ซึ่งก่อตั้งขึ้น ค.ศ. 1961 เพื่อส่งเสริมศิลปะ ดนตรี นาฏศิลป์ และวัฒนธรรม

ลานด้านในบ้านฐากูรที่งดงามด้วยซุ้มโค้ง เสาสูง และระเบียงต่อเนื่องแบบโคโลเนียล พื้นที่เปิดโล่งนี้เคยเป็นหัวใจของบ้านตระกูลฐากูร ศูนย์รวมการสนทนา ศิลปะ และความคิดสำคัญแห่งเบงกอลในอดีต (ภาพจาก Nomadic Experiences. (2024, May 29). Rabindranath Tagore’s house aka Jorasanko Thakurbari. https://www.nomadicexperiences.com/2024/05/rabindranath-tagores-house-aka.html)

หากมีโอกาสไปเยือนในสถานที่สำคัญแห่งนี้ สิ่งที่ไม่ควรพลาดคือ ห้องจัดแสดงประวัติบุคคลสำคัญแห่งยุคฟื้นฟูเบงกอลในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ซึ่งนำเสนอเรื่องราวของสมาชิกตระกูลฐากูรและปัญญาชนผู้ทรงอิทธิพล ไม่ว่าจะเป็นวารกานาถ ฐากูร, เทเวนทรนาถ ฐากูร, รพินทรนาถ ฐากูร, อพนินทรนาถ ฐากูร และคคนเนนทรนาถ ฐากูร ทำให้เห็นว่าบ้านหลังนี้เป็นศูนย์รวมของผู้ขับเคลื่อนความคิดสมัยใหม่ของอินเดีย อีกส่วนสำคัญคือ หอศิลป์สองชุดของพิพิธภัณฑ์ ได้แก่ พื้นที่จัดแสดงผลงานจิตรกรรมของโรงเรียนศิลปะเบงกอล (Bengal School of Art) ซึ่งมีบทบาทสร้างอัตลักษณ์ศิลปะอินเดียสมัยใหม่ และห้องจัดแสดงภาพเหมือนของสมาชิกตระกูลฐากูร ที่วาดโดยศิลปินสายอังโกลอินเดีย ซึ่งสะท้อนรสนิยมแบบตะวันตกในยุคอาณานิคม

ห้องนี้ได้รับการอนุรักษ์ให้ระลึกถึงช่วงบั้นปลายชีวิตของ รพินทรนาถ ฐากูร เตียงเรียบง่ายกลางห้อง ภาพเหมือน และบรรยากาศสงบนิ่ง ทำให้ผู้ชมสัมผัสได้ถึงวาระสุดท้ายของกวีผู้เปลี่ยนโลกด้วยถ้อยคำ (ภาพจาก Nomadic Experiences. (2024, May 29). Rabindranath Tagore’s house aka Jorasanko Thakurbari. https://www.nomadicexperiences.com/2024/05/rabindranath-tagores-house-aka.html)

กล่าวได้ว่า บ้านฐากูรจึงมีความหมายมากกว่าบ้านเก่าของกวีโนเบล เพราะเป็นหลักฐานมีชีวิตของช่วงเวลาที่วรรณกรรม ศิลปะ และความคิดสามารถเปลี่ยนสังคมได้จริง สถานที่แห่งนี้ทำให้เราเห็นว่าแรงบันดาลใจของนักประพันธ์ผู้เติบโตจากครอบครัว เมือง และผู้คนรอบตัว การได้เดินอยู่ในบ้านหลังเดียวกับที่รพินทรนาถ ฐากูรเคยใช้ชีวิต จึงไม่ใช่เพียงการย้อนอดีต แต่เป็นการซึมซับพลังของความคิดสร้างสรรค์ของบุคคลที่ไปได้ไกลทั่วโลก

แหล่งข้อมูล

Encyclopaedia Britannica. (n.d.). Rabindranath Tagore. https://www.britannica.com/biography/Rabindranath-Tagore

Nobel Prize Outreach AB. (n.d.). Rabindranath Tagore – Facts. https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1913/tagore/facts/

Rabindra Bharati University. (n.d.). Rabindra Bharati Museum, Jorasanko Thakurbari. https://www.rbu.ac.in/home/quick/02e74f10e0327ad868d138f2b4fdd6f0

UNESCO. (n.d.). Rabindranath Tagore. https://en.unesco.org/themes/learning-live-together/rabindranath-tagore

Wikipedia contributors. (n.d.). Jorasanko Thakur Bari. https://en.wikipedia.org/wiki/Jorasanko_Thakur_Bari

แกลเลอรี่

ดูทั้งหมด